قال اميرالمؤمنين عليه‌السّلام : «العقول مواهب» و «العقل ولادة...»

 نشانه‌هاي عاقل از نگاه امير عليه‌السّلام :

بردبار است

 هواي نفس او مهار شده است

كم سخن است و باانديشه سخن مي‌گويد

 كينه‌توز نيست

اهل كلك و نيرنگ نيست

 هنگام نصيحت، غش و خيانت نمي‌كند

طمعكار نيست

 متديّن و اهل ورع است

 در شوخي و مزاح زياده روي نمي‌كند

رازدار است

اهل برنامه‌ريزي و تدبير است

خشم او در كردارش نمايان مي‌شود

 آينده‌نگر است

حق‌مدار و حق‌طلب است

خود را عاقل‌تر از ديگران نمي‌داند

عادل است

پيروي خردمندان مي‌كند

پندپذير و نصيحت‌شنوست

دنياطلب نيست

 بر اوضاع و احوال زمان مسلط است

 حظّ و بهره‌ي دنيايش كم است

بسيار مؤدب است

وقت سكوت را مي‌شناسد

سخن او همراه با حكمت و مثال است

متزلزل نيست

 از ميان دو بد، بهتر را مي‌شناسد

به آنچه مي‌گويد، عمل كرده است

قال رسول‌ا.. صلي‌ا... عليه و آله: «إنَّ ا... يُحِِبُّ عبداً إذا عمِلَ عَمَلاً أحكَمَهُ» حضرت رسول صل‌ا... عليه و آله شخصاً بدن سعدبن‌معاذ را در داخل قبر گذاردند. لحد را با گِل بستند و با دستان مبارك، آن را صاف كردند و راه نفوذ خار و خاشاك را به درون لحد گرفتند. بعد، از همان پايين قبر، سر مبارك را به طرف بالا، رو به افراد دور و بر قبر كرده و فرمودند: «...خواهيد گفت: براي اين بدن ـ كه به‌زودي خواهد پوسيد ـ اين همه دقّت و درست‌كاري، آن هم در لحد و نه در روي قبر، لازم نيست؛ ولي بدانيد كه: خداوند آن بنده‌اي را دوست دارد كه هر كارِ به عهده گرفته را، به نحو بايسته و شايسته انجام دهد». اين منطق رسول‌ا... صلي‌ا...عليه‌وآله است؛ همان پيامبري كه براي ما مسلمين «اسوة حَسَنه» است. ما بايد در تمام امور زندگي، خصوصاً در امر تعليم و تربيت بچّه‌ها به ايشان تأسّي كنيم . توجّه كنيد كه خداي بي‌تفاوت نداريم، خداوند كسي را دوست نداردكه در هر عملي از كردارها و رفتارهاي زندگي شخصي و شغلي محكم‌كاري نكند. اين مسأله نه مبالغه است و نه شوخي‌پذير و نه عذر بردار. در امر مدرسه مسأله شديدتر است؛ زيرا كه حقّ‌الناس است. پناه بر خدا! «أحكَمَهُ» يك ميزان خوبي است در كارهاي مدرسه براي همه‌ي شما. اگر بنا به دليلي (كمبودها، گرفتاري‌ها و...) محكم‌كاري نكنيد، قطعاً خداوند شما را دوست نمي‌دارد. عقلاً و منطقاً تربيت بچّه‌ها اهمّ همه‌ي مسائل است؛ ولي مثلاً رفتن به مجالس ختم و عروسي و تشييع و تعزيت و... بعضاً مهم است. هرگز اهم را فداي مهم نكنيد! با مسائل و حوادث، عاطفي و احساسي برخورد نكنيد كه مسئول هستيد. الآن بسياري از كارهاي اصولي و ريشه‌اي تربيتي و مدرسه‌اي هنوز روي زمين مانده است و متولّي ندارد! كسي از دنيا رفته بود. براي تشييع به مرحوم روزبه خبر دادند. آن مرحوم سرگرم تأليف كتاب عربي آسان بود. فرمود: «... جنازه‌ي او را بلند و كفن و دفن خواهند كرد؛ ولي عربي آسان روي زمين مانده است. اين فعلاً واجب عيني است». آقايان! دقّت كنيد. شما بايد داراي شخصيّت جامع الاطراف باشيد. تحت‌تأثير يك مسئله‌ي تنها واقع نشويد. قواي شما متناهي است. لذا كارها را اهمّ و مهم كنيد و باميزان «أحكَمَهُ» انجام دهيد تا محبوب خداوند شويد.